Kontratang Walang Hanggan

Chapter 3 — Ang Liham sa Ilalim ng Kahoy na Kawayan

Nanginginig ang mga kamay ni Lourdes habang papalapit siya sa lumang aparador ni Lola Elena. Ang bawat hakbang ay parang paghakbang sa hindi kilalang teritoryo, puno ng panganib at mga kasinungalingan. Naalala niya ang mga salita ng nagpadala ng text: "Hanapin mo sa aparador ni Lola Elena. May larawan doon na magbubukas ng iyong mga mata."

Madali niyang nabuksan ang pinto ng aparador. Bumungad sa kanya ang amoy ng lumang kahoy at natuyong bulaklak, isang amoy na nagpapaalala sa kanya ng kanyang kabataan. Maingat niyang inusisa ang bawat sulok, ang bawat baul, ang mga nakatuping kumot. Naroon ang mga damit na hindi na ginagamit, mga gamit na tila nakalimutan na ng panahon. Wala pa rin ang larawan. Napabuntong-hininga siya. "Saan kaya ito nakalagay?"

Sinubukan niyang maalala ang mga nakagawian ni Lola Elena. Ang matanda ay mahilig sa mga antigong bagay, lalo na sa mga nakatago sa mga lugar na hindi madaling mapansin. Napatingin siya sa ilalim ng aparador, kung saan may isang maliit na kahoy na bahagi na tila nakadikit. Sinubukan niyang galawin ito. Mahigpit itong nakasara. Nakuha niya ang atensyon ng kanyang ina na kararating lang sa silid.

"Lourdes? Anong ginagawa mo rito?" tanong ni Gng. Dimaguiba, halatang nagulat sa nakita.

"Ina, may hinahanap po ako," sagot ni Lourdes, pilit na pinapakalma ang sarili. "May sinabi po kasi sa akin... tungkol sa isang larawan."

Nawala ang ngiti sa labi ng kanyang ina. Tila nag-aalangan ito. "Wala namang dapat hanapin dito, anak. Mga lumang gamit lang 'yan."

"Pero ina, hindi po ako mapakali. Kailangan kong malaman ang totoo," giit ni Lourdes, tinitigan ang kanyang ina sa mata. Nakita niya ang bahagyang pag-aalangan at takot sa mga ito. "Kung may itinatago kayo sa akin, mas makakasakit lang 'yan sa huli."

Sa wakas, bumigay ang kanyang ina. Lumapit ito sa aparador at itinuro ang isang maliit na kahoy na bahagi sa ilalim. "Dito," mahinang sabi nito. "Pero mag-ingat ka, Lourdes. Minsan, ang katotohanang hinahanap natin ay mas masakit pa kaysa sa mga kasinungalingang pinaniniwalaan natin."

Gamit ang isang maliit na kutsilyo na kinuha niya mula sa kanyang bulsa, maingat na binuksan ni Lourdes ang bahaging iyon. Sa loob, hindi isang larawan ang kanyang nakita, kundi isang maliit na nakatuping liham na nakalagay sa isang lumang sobreng may nakasulat na pangalan: "Para sa Aking Apo." Ang sulat-kamay ay pamilyar, ngunit hindi niya maalala kung kanino. Nang buksan niya ang sobre, ang mga salita sa loob ay nagpatigil sa kanyang paghinga. Ito ay sulat mula kay Sergio, nakasulat bago pa man sila maikasal, at naglalaman ito ng isang pag-amin na hindi niya inaasahan.