Kontrata ni Zaragoza

Tatlong araw na ang nakalipas mula nang ikasal si Bea kay Cristobal, at tatlong araw na rin mula nang bigla itong naglaho na parang bula pagkatapos ng kanilang hindi malilimutang seremonya. Ang sulat na natanggap niya mula kay Cristobal ay tila isang malamig na yakap—pormal, malayo, at puno ng mga pahiwatig na hindi niya lubos maintindihan. "Pansamantala akong aalis," nakasulat doon, na parang isang simpleng bakasyon lang ang nangyari. Ngunit alam ni Bea, batay sa mga nangyari sa simbahan, na may mas malalim pa itong kahulugan.

Nasa kusina si Bea, tahimik na nagkakape habang nakatingin sa labas ng bintana. Ang mga kulay ng umaga ay tila nabalewala sa kanyang paningin. Ang mga salita ni Papa kanina ay bumabagabag pa rin sa kanya. "Bea, anak, sigurado ka ba sa lahat ng ito? Hindi normal ang nangyari sa kanya. Nakikita ko sa mata mo ang pag-aalala, hindi lang para sa ina mo, kundi pati na rin sa kanya."

Bumuntong-hininga si Bea. Kung alam lang ni Papa ang buong kwento—ang kontrata, ang pagkawala ng pera ng kanilang pamilya, ang pangangailangan niyang iligtas ang kanyang ina. Ngunit ngayon, may bago na namang nagpapagulo sa kanyang isipan: ang lumang kahon na natuklasan niya sa kanilang bodega. Ang mga larawan sa loob nito. Ang batang lalaking nakangiti, na kamukhang-kamukha niya, kasama ang isang babaeng may malumanay na mukha. At ang sulat sa likod ng litrato: "Cristobal at Nanay." Hindi lang basta larawan, kundi isang pintuan patungo sa isang nakaraan na hindi niya pa kilala.

Dumaan si Aling Nena, ang kanilang kasambahay, dala ang mga gamot para sa kanyang ina. "Bea, hija, ipapasok ko na po ito sa kwarto ng iyong ina. Magpahinga ka rin muna. Mukhang pagod na pagod ka."

"Salamat po, Aling Nena," sagot ni Bea, pilit na ngumiti. Pagkatapos magbigay ng gamot, bumalik si Aling Nena sa kusina. "May bisita ka pala, Bea. Kanina pa siya naghihintay sa sala. Mukhang importante."

Natigilan si Bea. Sino naman kaya ang bibisita sa kanya sa ganitong kalagayan? Hindi niya inaasahan ang sinuman. Dahan-dahan siyang naglakad patungo sa sala, ang puso niya'y kumakabog nang mas mabilis sa bawat hakbang. Ang kanyang isipan ay naglalaro sa kung sino ang maaaring nasa likod ng pinto. Si Cristobal ba? Hindi, imposible. Sinabi nito sa sulat na aalis siya.

Pagbukas niya ng pinto, nanlaki ang kanyang mga mata. Hindi si Cristobal ang kanyang nakita, kundi isang pamilyar na mukha mula sa nakaraan—si Mr. Reyes, ang assistant ni Cristobal. Ngunit hindi lang siya ang naroon. Sa tabi nito ay nakatayo ang isang babae, elegante ang kasuotan, na may malamig at matalas na tingin. Tila kilala niya ito, ngunit hindi niya matukoy kung saan.

"Magandang umaga, Binibining Bea," bati ni Mr. Reyes, ang kanyang boses ay mahinahon ngunit may bahid ng pag-aalala. "Humingi po kami ng paumanhin sa biglaang pagbisita. Mayroon lamang kaming mahalagang bagay na kailangan nating pag-usapan tungkol kay Ginoong Cristobal."

Ngunit bago pa man makasagot si Bea, nagsalita ang babae sa tabi ni Mr. Reyes, ang kanyang boses ay parang yelo. "Kaya ka namin pinuntahan dahil sa kontrata. Hindi na ito maaaring ipagpatuloy."